Wijkverhalen Archieven » InSchothorst

Wijkverhalen

Springlevende Wijk Paladijnenweg

In gesprek met de studenten van de Academie van de Stad, die anderhalf jaar in het wooncomplex aan de Paladijnenweg hebben gewoond.

In september 2019 betrokken vier jonge studenten een woning in het wooncomplex aan de Paladijnenweg. Daar startten zij hun project Springlevende Wijk Paladijnenweg.  Anderhalf jaar later, januari 2021, ronden Esther, Meike, Evianne en Cas hun project af. Hoe kijken ze erop terug?

Doel: verbinding en gezelligheid

Het doel van het project was te werken aan een gezelliger sfeer in het wooncomplex. Dat was de vraag van de bewoners, die met elkaar een nieuwe start wilden maken na een aantal nare akkefietjes in de jaren daarvoor. De woningbouwcorporatie en de gemeente schakelden daarvoor de Academie van de Stad in, een stichting die studenten betrekt bij projecten om de leefbaarheid in de stad te vergroten.  De Academie zette vier enthousiaste jonge mensen op de klus. Zij kregen een woning in het complex en gingen aan de slag. Hoe begin je met zoiets?

Gewoon een praatje maken

Gewoon de deuren langs, aanbellen, je voorstellen en een praatje maken, vertellen de studenten.  Merken dat er ruimte is voor een nieuwe, positieve ontwikkeling. Vervolgens van alles organiseren en kijken wat daaruit groeit.  Om te beginnen de maandelijkse nieuwsbrief, The Red Letter, waarin de activiteiten van de afgelopen en de komende weken staan. Dan de regelmatige koffie-uurtjes op de zondagmiddag. Al snel was er een vast groepje van bewoners die meededen en andere bewoners over de drempel hielpen. Veel bewoners kwamen op de nieuwjaarsborrel af en ook de daaropvolgende spelletjesavond was heel geanimeerd.

Ondanks corona!

Jammer dat corona activiteiten binnenshuis moeilijk maakte, maar de studenten waren niet voor één gat te vangen. Zo organiseerden ze een muzikaal optreden in de binnentuin, waar veel bewoners van genoten. Het zomerfeest op het grasveld tegenover het gebouw was buitengewoon gezellig.  Een van de bewoners kwam daarna met het idee van een rommelmarkt voor het gebouw. Ook die werd een groot succes.

Waardevolle ervaringen

Aan het eind van het gesprek vraag ik Cas, Meike, Evianne en Esther wat zij ‘meenemen’ van deze periode. Voor alle vier is de belangrijkste ervaring dat je heel veel kunt bereiken als je bij wijze van spreken ‘naïef’, zonder voorkennis, maar vooral zonder vooroordelen, een nieuwe situatie instapt. Dan ben je onbevangen en sta je open voor de mensen en hun verhalen. Dan kun je inderdaad samen met al die aardige medebewoners aan verbinding werken.

Een andere ervaring is: loslaten wat niet van de grond komt, uitgaan van wat wél kan. Dan merk je dat er veel positieve energie is en kun je met z’n allen die basis gaan uitbouwen.

Bij het afsluiten van het project constateren de vier dat het doel bereikt is. De bewoners van het appartementengebouw kunnen op eigen kracht verder – de gezamenlijke kracht, die er al was en die de bewoners dankzij het enthousiasme van de vier studenten nu zelf ervaren hebben.

Dag buur!

De studenten hebben een laatste ‘Red Letter’ rondgebracht. Daarin blikken ze terug op de activiteiten van de afgelopen anderhalf jaar. Ook staan daar tips in over hoe de bewoners zelf activiteiten kunnen organiseren. (Belangrijkste tip: Doe het samen met een buur!).
In het voorwoord bedanken Cas, Esther, Evianne en Meike de bewoners voor de gezellige tijd en voor de heel plezierige samenwerking.  En vanuit de Wijkraad bedanken wij deze vier jonge mensen voor hun enthousiaste inzet, waarmee zij Schothorst weer een stukje mooier hebben gemaakt.

Noor Naaborgh, Wijkraad Schothorst

18/01/2021 / by / in , ,
Ook mensen buiten Schothorst waarderen Landgoed Schothorst

Email

Stien den Braber woont niet in Schothorst maar in haar vele wandelingen doet ze ook soms Schothorst en Landgoed Schothorst aan.

Je stapt gewoon je deur uit: Landgoed Schothorst.

Een ommetje vanuit huis naar Landgoed Schothorst:
https://stiensbuitenblog.wordpress.com/2020/05/02/je-stapt-gewoon-je-deur-uit-landgoed-schothorst/

Met dank aan Stien den Braber.

fazant, van Stien den Braber

28/07/2020 / by / in ,
Toen in Amersfoort en Schothorst

Email

Via deze link naar Archief Eemland kun je oude informatie vinden over Schothorst.

  • Personen
  • Beeldmateriaal
  • Kranten
  • Kaarten en Ontwerptekeningen
  • Film en Geluid

Voor wie af en toe nog wil weten ‘hoe of het was’.

En via deze link kom je terecht op allerlei verzamelde nostalgische beelden en teksten, verzameld door INDEBUURT (niet hetzelfde als Indebuurt033). Welke restaurants bestonden er toen? Waar deed je de boodschappen? Waar haalde je een ijsje? Hoe zag het Havik er rond 1900 uit? En ook: Moederdag advertenties uit ‘Den Oude Doosch’, Opkomst Keistadfeesten… kortom, te veel om op te noemen!

Ook kwam INDEBUURT nog via Facebook allerlei danstenten tegen met oude foto’s. Wie weet staat u, sta jij ertussen?

Hoewel niet echt Schothorst gebonden, roept deze collectie bij iedereen die al langer in Schothorst woont wel herinneringen op!

Bericht ingezonden door Eleonora Aalten

Noot van de redactie: Ook op InSchothorst.nl staat het een en ander over de geschiedenis van Schothorst.

 

PhotoFunia-1594471325

18/07/2020 / by / in ,
Het wel en wee in de Koperhorst

Email

Vele van u zullen woonzorgcentrum de Koperhorst kennen van het voorbij rijden. U zult er vast niet bij stil staan wat daar allemaal achter de deuren gebeurt. Uit vele jaren werkervaring binnen de de Koperhorst weet ik inmiddels dat er heel veel gebeurt binnen deze muren. Het is een maatschappij op zich, er wordt samengewerkt, geleefd, soms gehuild, maar ook veel gelachen. Op deze site zal ik de komende tijd regelmatig een stukje schrijven over het wel en wee in de Koperhorst.

Wist u dat de Koperhorst ook een wijkontmoetingscentrum is? U als wijkbewoner kunt elke dag gebruik maken van de warme maaltijden die we bieden. Tussen 12:00 en 13:30 uur is een een warme maaltijd. En tussen 16:30 en 18:00 uur. Voor de actuele prijzen en menu’s verwijzen wij u naar www.koperhorst.nl.
U kunt altijd zonder opgave gewoon aanschuiven. In de Koperhorst wordt elke dag vers gekookt. Sinds enkele maanden is de nieuwe open keuken in gebruik. Ik hoop u te mogen ontmoeten.

Wilma Polhoud

DSC_0174

14/02/2019 / by / in ,
Wonen in De Vlinder
DIT BERICHT WAS NIEUWS IN JANUARI 2019.
HET STAAT NU IN HET ARCHIEF VAN INSCHOTHORST.NL.
DE INFORMATIE IN DIT BERICHT IS NU MOGELIJK ACHTERHAALD.

De Vlinder is het appartementencomplex dat pal naast Station Schothorst ligt. Ik vroeg een bewoonster, Cora Koning, hoe het was om zo dicht naast het station te wonen. Hier volgt haar verslag:

Nog wat slaperig stapt de Vlinderbewoner naar buiten met de hond. Een rondje om, kort nadat de eerste zonnestralen binnenkwamen op haar slaapkamer in haar appartement op de derde verdieping van het appartementencomplex De Vlinder pal naast station Schothorst. Vlak voor haar langs snelt een treinreiziger. Mogelijk is hij nog op tijd voor de trein! Succes! Ze steekt de busbaan over en gaat richting Park Schothorst. Een zakje in de hand voor de onvermijdelijke boodschap van de hond straks!

Een volgende Vlinderbewoner met een zware rugtas vol schoolboeken stapt ook uit de deur; eveneens vlot doorstappend om de bus te halen, richting school.

Een moeder roept zacht de kinderen van de ruime binnenplaats: “Kom! We moeten gaan, anders komen we te laat op school.” Zij gaat richting de fietsenstalling en zet de kinderen op de fietszitjes.

Met een koffertje achter zich aan rollend wandelt een andere Vlinderbewoner over de galerij naar de parkeergarage beneden het complex waar de auto fijn overdekt staat. Erg comfortabel wanneer het af en toe wintert in het land. Maar ook zomers is de auto niet loeiheet!

De geluiden van het verkeer nemen toe in de ochtendspits: aan de ene zijde de geluiden van fietsers, bus en voetgangers; aan de andere kant van het complex de geluiden van autoverkeer. Het geluid van de snelweg is hier nauwelijks hoorbaar; wandelend in het park Schothorst hangt bij stil weer het geluid van de snelweg als een deken er overheen. In onze appartementen is dat niet hoorbaar.

Na de ochtendspit keert de rust terug tot het middaguur. De lunchtijd geeft weer reuring en beweging rondom het complex: pratende werknemers van nabijgelegen bedrijven wandelen in hun lunchpauze. De Italiaan bij de bushaltes handelt vlot en levert verrukkelijke broodjes. Scholieren van de Campus nabij vertellen elkaar luidruchtig stoere verhalen en halen eten en drinken bij de supermarkt.

Ik kijk om me heen na de lunchpauze wanneer ik boodschappen ga doen; een leeg blikje Red Bull staat in het gras gedrukt, verpakkingsmateriaal van broodjes liggen verspreid over de stoep en de busbaan; kauwgum en sigarettenpeuken zijn vers gedropt.

Zoetjesaan op de middag vult het appartementencomplex weer; mensen komen thuis. Om uiteenlopende redenen wonen zij hier: huurders en eigenaren.

Opnieuw op dit moment van de dag is er een opleving van geluid, dan komt er de rust en stilte van de avond. Aan de westzijde kijken de Vlinderbewoners onder het genot van een drankje tijdens het bereiden van de maaltijd af en toe naar de prachtig ondergaande zon die een kleurenpracht laat zien over de achtertuinen van medebewoners in de wijk.

Op het balkon hoor ik treinen. Op weg naar andere stations waarmee we verbonden zijn via het spoor.

08/01/2019 / by / in ,
Hooggeëerd bezoek
DIT BERICHT WAS NIEUWS IN DECEMBER 2018.
HET STAAT NU IN HET ARCHIEF VAN INSCHOTHORST.NL.
DE INFORMATIE IN DIT BERICHT IS NU MOGELIJK ACHTERHAALD.

Koning Willem-Alexander en Maxima komen op 27 april niet naar Schothorst, maar alle wethouders én de burgermeester trokken onlangs wel door de wijk. Schothorst krijgt en verdient ook veel aandacht van het gemeentebestuur. Er speelt in deze wijk zoveel leuks en interessants! Een groot gedeelte van Schothorst Zuid wordt aardgasvrij, de speelplekken worden onder handen genomen, het openbaar groen gaat op de schop, er moeten dingen met de riolering gebeuren en Schothorst is een interessante wijk voor pilots. Dat is fijn!

Op de foto ziet u hoe burgemeester en wethouders zich vergapen aan Hinderstein. Daar gaat namelijk op initiatief van bewoners het een en ander gebeuren. Iets waardoor die plek groener en gezellig wordt en voor de omwonenden meer van betekenis zal zijn. Binnenkort lees je er meer over…

20/12/2018 / by / in , ,
Plein voor bewoners
DIT BERICHT WAS NIEUWS IN NOVEMBER 2018.
HET STAAT NU IN HET ARCHIEF VAN INSCHOTHORST.NL.
DE INFORMATIE IN DIT BERICHT IS NU MOGELIJK ACHTERHAALD.

Verscholen achter de huizen en appartementen op de hoek van de Sara Burgerhartsingel en de Holkerweg ligt een nu nog triest pleintje. Maar daar komt verandering in!

De eerste verandering is al gerealiseerd. Om de overlast van fietsende scholieren, die het pleintje als een soort sluiproute gebruikten, tegen te gaan, plaatste de gemeente op verzoek van de bewoners een hek. ‘Fijn!’, dachten veel bewoners, maar vier bewoners dachten vooral: ’het kan veel fijner!’ 

Op initiatief van deze vier bewoners ligt er nu een compleet nieuw inrichtingsplan. Met meer groen, fleurige bloembakken, bankjes om te zitten en wat speeldingen voor de kleintjes.

Samenwerking

De bewoners maakten het herinrichtingsplan met behulp van Daniel Roos, een door de gemeente ingehuurde tuincoach, die de bewoners ook gaat begeleiden bij het aanleggen van de tuin. Want als bewoners zelf ook een duit in het zakje doen, en de buurt niet tegen het plan is, dan helpt de gemeente graag een buurt groener en gezelliger te maken. 

Bewoners én de gemeente gaan nu samen aan de slag om het plan te realiseren. Een van de bewoners: “Natuurlijk kunnen we niet alles zelf doen. De gemeente zorgt zeg maar voor al het zware werk en voor begeleiding. Maar dat wat we wel zelf kunnen of kunnen leren, dát pakken we als bewoners zelf aan. Met elkaar samen klussen is misschien dan zwaar, maar óók heel gezellig. En zo wordt het ook echt een pleintje van ons. Een soort van binnentuin voor iedereen die rond dit pleintje woont.”

Aan de slag

Van die nieuwe binnentuin maakten de bewoners een maquette. De gemeente stuurde alle omwonenden een brief om iedereen te informeren over de plannen en uit te nodigen naar die maquette te komen kijken. En hoewel sommige bewoners sceptisch zijn, reageerde men wel enthousiast op de ideeën.

De vier bewoners en de gemeente werken het plan nu samen verder uit. Wie doet wat en wie kán wat. Die vragen worden de komende weken beantwoord en dan in het voorjaar… gaat het werk echt van start. Op deze website kunt u de vorderingen volgen.

Kom kijken

Nieuwsgierig naar de plannen? Op de Aardgasvrijmarkt van zaterdag  24 november aanstaande is de maquette ook te zien en zijn de plannenmakers aanwezig om u te vertellen hoe ze dit hebben aangepakt. Ook ideeën van bewoners voor andere plekken in Schothorst zijn dan te zien. Dus… als uw buurt ook wel een opknapbeurt kan gebruiken, kom dan inspiratie halen. De markt is in De Hoeksteen, de kerk, die pal achter de Jumbo in het winkelcentrum ligt. Aanvang 10:00 uur, einde 16:00 uur.

22/11/2018 / by / in ,
“De Vlinder” verduurzaamt

Email


Wij, de commissie duurzaamheid van de VVE De Vlinder, werken enthousiast aan het verduurzamen van ons appartementencomplex met 70 woningen en kantoren. De Vlinder, gelegen aan de Sara Burgerhartsingel naast het busplatform bij station Schothorst, kent een goed lopende VvE, die twee jaar geleden een commissie duurzaamheid heeft opgericht om de mogelijkheden om het complex te verduurzamen te onderzoeken.

We zijn gestart met een onderzoek naar de mogelijkheden om de appartementen energiezuiniger te maken en een ‘quick-scan’ gaf een overzicht van maatregelen. Omdat ons complex in 1998 best goed gebouwd is, leverden niet alle maatregelen direct meerwaarde…

Andere maatregelen waren wel interessant: recent zijn ruim 120 (!) lampen in de parkeergarage en de algemene gezamenlijke ruimten vervangen door duurzame ledverlichting. Daarmee besparen we veel energie, zonder aan comfort te verliezen. Op het binnenplein van appartementencomplex De Vlinder zorgen de energiezuinige straatlantaarns, lampen bij de woningen en in de parkeergarage voor goede verlichting, met een flink lager energieverbruik! We verwachten de extra kosten van de lampen binnen vier jaar terug te verdienen.

We zoeken gedreven verder op thema’s als transport (laadpalen), afval (scheiding bij de bron), energie (zonnepanelen op ons dak en / of isoleren) en vergroening (van onze binnenplaats). Volgend jaar willen we op deze thema’s nieuwe maatregelen uitvoeren.

We verduurzamen ons complex stapje voor stapje, op weg naar een fantastisch duurzaam, comfortabel en veilig appartementencomplex: energieneutraal, gasloos, groen. Daarvoor moet, net zoals in de rest van Schothorst, nog best veel gebeuren en er zal nog wel wat tijd overheen gaan.

Bericht ingezonden door bewoner – waarvoor dank!

 

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

19/11/2018 / by / in ,
Slachtoffer woninginbraak

DIT BERICHT WAS NIEUWS IN NOVEMBER 2018.
HET STAAT NU IN HET ARCHIEF VAN INSCHOTHORST.NL
DE INFORMATIE IN DIT BERICHT IS NU MOGELIJK ACHTERHAALD.


Al lezend in de krant valt mijn blik op een politiebericht. “POLITIE WAARSCHUWT” schreeuwt de kop, “Wees in de vakantieperiode extra alert op inbrekers”. Mijn gedachten gaan een sprong terug…

Het was al donker toen ik na een gezellig weekend thuis kwam. Ik stak de sleutel in het deurslot en draaide om mijn deur te openen, maar geen beweging. ‘Vast de verkeerde sleutel van mijn bos gepakt’, dacht ik, maar nee hoor, toch niet. Ik draaide nog eens… en nog eens… maar geen beweging. Wat nu? Ik keek om me heen en zag de buurman die zijn hond aan het uitlaten was. Zou ik hem om hulp vragen? Dat deed ik.

Hulpvaardig kwam de buurman naar me toe. Ook hij probeerde het slot open te draaien, maar nu brak zelfs de sleutel af. “Er is iets mis met het slot”, zei hij, “wat raar”… Hij inspecteerde mijn huis en zag toen aan een raam dat er iets mis was. “Er is bij je ingebroken”, zei hij, “kijk maar niet naar binnen.” Toch wilde ik kijken. Bij het zien van de ravage ging alles draaien en moest ik steun zoeken. Wat een bende in de kamer, alles lag over de vloer verspreid. Mijn buurman belde de politie, die was er heel snel. Ik mocht niet naar binnen, durfde dit ook niet. Met trillende knieën stond ik voor mijn eigen voordeur, terwijl de politie in mijn huis foto’s maakte van hoe de dieven binnenkwamen en welke puinhoop ze achterlieten. Pas toen alles was vastgelegd mocht ik naar binnen. Het was één grote puinhoop. Alles, werkelijk álles was overhoop gegooid. Mijn thuis, mijn veilige plek, was ruw verstoord.

Vreemde handen hebben overal aan gezeten. Alles aangeraakt. Alles besmet. Als het donker is, durf ik mijn huis niet meer uit. Als ik thuis blijf, ben ik bang. Ondanks de extra sloten, ondanks al die andere maatregelen. Mijn huis voelt niet meer als mijn huis. Ik kan toch niet in een bunker leven? Waarom kozen die inbrekers mijn huis? Wat hebben zij daaraan? Waarom deden ze dit?

Weg was mijn gevoel van veiligheid. En weg was mijn vertrouwen.

Pas heel veel later vond ik die terug. Nu voel ik weer een stralende oerkracht. Wat is de schepping onmetelijk mooi! De zonnestralen geven mij weer vertrouwen in de mensen om mij heen. Mijn huis is nog steeds goed beveiligd, maar geen vesting meer. De tuin is in de zomer weer mijn tweede huiskamer, met bloemen, fakkels en lampjes.

Tineke Pul, wijkschrijver 

 

 

 

 

 

12/11/2018 / by / in ,
Voorbij: die mooie zomer!

DIT BERICHT WAS NIEUWS IN NOVEMBER 2018.
HET STAAT NU IN HET ARCHIEF VAN INSCHOTHORST.NL
DE INFORMATIE IN DIT BERICHT IS NU MOGELIJK ACHTERHAALD.


Wat een geweldige zomer hebben we achter de rug. Wekenlang leefden we in de tuin. laat in de tuin zitten.  Elke morgen de tuinstoelen van kussens voorzien. Onder het genot van een luchtig ontbijtje de krant doornemen en dan maar snel de parasol openklappen, want warm was de afgelopen zomer wel.

Onze goede, oude buren zijn ook liefhebbers van de zon. Net als wij zitten ook zij elke dag in de tuin. Zij met haar hardhorendheid en hij met een daardoor aangepast stemvolume.

Of we nou willen of niet: we horen woord voor woord wat ze met elkaar bespreken. En voor mensen die al zoveel huwelijksjaren samenzijn is dat opvallend veel. Het gesprek tussen de twee kabbelt de hele lange zomer door.

Zowel de buurman als buurvrouw hebben een stopwoordje. Hij eindigt nagenoeg elke zin met een vragend ‘ja?’. Vermoedelijk om te peilen of zijn vrouw zijn verhaal wel volgt. Maar gek genoeg horen we haar nooit antwoord geven en last de buurman ook nooit een pauze in, zodat ze antwoord zou kunnen geven.

Het stopwoordje van de buurvrouw is een snerpend  ‘Hè?’. Om de paar minuten schalt dat vragende ‘Hè?’ door de tuin. Het doet pijn aan mijn oren. Het druist zo in tegen wat ik thuis geleerd heb: zeg nooit ‘hè?’, dat klinkt zo lomp, vraag ‘wat zegt u’’?

Het gesprek van onze buren kabbelt de hele zomer door. We raken er aan gewend en stoppen onze oren toe. Alleen als er met stemverheffing gesproken wordt, leggen we onze krant of boek even neer.

Laatst bijvoorbeeld. Toen iets in de buurt het gespreksonderwerp van onze buren was en onze namen ook zijdelings ter sprake kwamen. Maar net op het moment dat we de clou konden vernemen, ging onze andere buurman met zijn maaimachine aan de slag en hoorde we alleen nog maar zijn motorlawaai.

Mijn vrouw en ik keken elkaar toen aan en besloten onze E-bike uit de schuur te halen en een rondje te gaan fietsen. Als we weer thuiskomen is de rust in onze tuin niet teruggekeerd. Iedereen zit immers buiten. Uit alle windrichtingen komen de gesprekken onze tuin binnen.

Er groeit een diep verlangen in ons dat er een regenbuitje komt over-drijven. Toch geen kwaad woord over onze buren. In de aard zijn het aardige en behulpzame mensen. Heb je elkaar nodig dan zijn zij en wij er voor elkaar. Waarmee gezegd: ”een goede buur is beter dan een verre vriend”

Om op het opschrift terug te komen: het was het zomertje wel.

Waarvan acte: buurman Piet.

Buurman Piet van den Enden is één van de wijkschrijvers van Schothorst.

Wilt u ook wijkschrijver zijn? Bel dan 06 – 52 477 917

08/11/2018 / by / in ,
Schothorst zonder aardgas

DIT BERICHT WAS NIEUWS IN AUGUSTUS 2018.
HET STAAT NU IN HET ARCHIEF VAN INSCHOTHORST.NL
DE INFORMATIE IN DIT BERICHT IS NU MOGELIJK ACHTERHAALD.


In het kader van de broodnodige duurzaamheid en de daaraan gekoppelde energietransitie, ontwikkelt de gemeente voor Schothorst een warmteplan. Om bewoners daarin te betrekken organiseert de gemeente, verspreid over de wijk, informatie-avonden. Herman Vijlbrief bezocht de avond van 28 juni. Lees hieronder zijn bevindingen én… heeft u nog geen informatieavond kunnen bezoeken? Grijp dan uw laatste kans en kom op 12 september naar De Koperhorst!

Van gas los

‘Vond je het een interessante bijeenkomst en wat heb je geleerd? En wil je dat opschrijven?’, met die vragen werd ik gebeld en, vooruit dan maar: Ja, ik vond het goede avond: een strak geleid vraaggesprek met de wethouder Duurzaamheid, mevr. Janssen, een deskundige van een adviesbureau, dhr. Wiggers en de projectleider “Aardgasvrij” van de gemeente, mevr. Sparenburg.  Na elk vraaggesprek  kon er uit de zaal gereageerd worden en was er tijd voor een antwoord op de vragen en opmerkingen. Na de pauze volgden de tafelgesprekken van de aanwezigen. Op gele briefjes konden we onze vragen, zorgen en opmerkingen kwijt.

De meest gestelde vragen:

  • Wat kost dat?
  • Hoe financieren?
  • En als je al oud bent?
  • Komt er subsidie en voor wie?
  • Wat levert het op?
  • En als m’n ketel er mee stopt?
  • Niet elk dat is geschik voor zonnepanelen.
  • En een eigen windmolentje?
  • Gezamenlijk aanpakken: een project met de straat
  • Kan iedereen op een warmtenet?
  • Ze zeggen dat warmtepompen nogal wat lawaai maken.

Er was ook kritiek:

  • Waarom moeten we sneller dan de landelijke overheid?
  • Zijn bestaande technieken al voldoende uitgetest? Zijn er nieuwe ontwikkelingen?
  • Er is genoeg gas in de wereld en Nederland heeft een goed gasnet.
  • Gas is een schone brandstof.
  • De huishoudens in Nederland zijn maar voor 7% verantwoordelijk voor de CO2-uitstoot.

Tegen negenen werden de gele briefjes opgehaald en konden we aangeven of we betrokken wilde worden bij de vervolggesprekken over het warmteplan dat voor Schothorst gemaakt moet worden, want de gemeente doet  mee aan de subsidiewedstrijd van de regering: twintig wijken in ons land met de beste warmteplannen krijgen subsidie. Om hoeveel geld het gaat en hoe de buit verdeeld gaat worden is voor mij net zo vaag als wat er in het warmteplan komt te staan. 

Wat heb ik geleerd?

  • Je kunt niet kiezen of je wel of geen gas meer wil.
  • Het gaat geld kosten en op de een of andere manier moeten we het betalen.
  • Woonhuizen zijn niet geschikt voor een warmtenet. Dus voor elk huis een eigen installatie.
  • Alleen hoogbouw is geschikt voor een warmtenet.
  • Als ik geen gas meer hoef te kopen levert de verandering ook wat op.

Advies: bezoek eens een website: klimaatakkoord.nl of 033energie.nl, of google eens met woorden als: zonnepaneel of infraroodpaneel of zonneboiler of ……. Geen computer? Nodig de buren met laptop op de koffie.

Herman Vijlbrief

13/08/2018 / by / in ,
Van Batostraat 2 naar Lancelotpad 18

DIT BERICHT WAS NIEUWS IN JUNI 2018.
HET STAAT NU IN HET ARCHIEF VAN INSCHOTHORST.NL
DE INFORMATIE IN DIT BERICHT IS NU MOGELIJK ACHTERHAALD.


Jaren gaan en komen, zo ook voor ons gezamelijke inloophuis op de Batostraat. Nieuwe kansen en uitbreidingen worden gezocht. Er is een ruimere plek nodig en die hebben wij gevonden!

Eenvoudig was dat niet. Het was best een lange zoektocht. Voor iedereen was het spannend, want al jaren waren wij ons stekje op de Batostraat gewend!

Toch kwam die dag. Een nieuw huis op het Lancelotpad. Door veel inzet en met veel vrijwilligers om de verhuizing gedaan te krijgen!

Ik zie het zo voor me: dozen worden ingepakt door de inlopers en vrijwilligers. Kasten versjouwd door wat sterke mannen. Vrijwilligers die de kasten schoonmaken. Andere vrijwilligers die de verhuizing begeleiden met administratieve handelingen!

Och ja ik zal vast mensen overslaan, maar ik weer zeker dat een ieder zijn steentje heeft bijgedragen op welke manier dan ook!

Zweetdruppels zijn er zeker gevallen, maar dan krijg je ook een mooi en sfeervol geheel onder het nieuwe dak. Ik heb het al gezien!

Truus Schoonderbeek
(Een heel belangrijke vrijwilligerster achter de schermen)

29/06/2018 / by / in ,
Schothorst een stille wijk? Vergeet het maar!

DIT BERICHT WAS NIEUWS IN MEI 2018.
HET STAAT NU IN HET ARCHIEF VAN INSCHOTHORST.NL
DE INFORMATIE IN DIT BERICHT IS NU MOGELIJK ACHTERHAALD.


Net terug van een reis door Andalusië, een bergachtig, dunbevolkt gebied in Zuid Spanje, ben ik weer teruggekeerd op mijn honk in Schothorst. Geen groter contrast denkbaar als het gaat om de beleving van de stilte om mij heen.

Dorpsplein

Zo zat ik in Lanteira, een bergdorp van niets, graag op het centrale dorpsplein, waar alleen het geklater van een fontein hoorbaar was en af en toe een oudje op pantoffels voorbij kwam sloffen. De jeugd is in dit soort dorpen allang verdwenen op zoek naar een baan in de steden. Met de feestdagen en in de vakantie komen ze graag even terug. De ouderlijke woning wordt zo lang  mogelijk aangehouden, zoals veel stedelingen in ons land ergens een stacaravan hebben staan.

Kunstgrasveld

Terug in Schothorst kan ik genieten van een groene wijk met bomen die zich tijdens mijn afwezigheid hebben getooid met hun mooiste bladerdak. Het opvallendste contrast met mijn verblijf in Spanje wordt echter gevormd door het geheel ontbreken van stilte in mijn straat.

Zo woon ik op korte afstand van een kunstgrasveld dat grenst aan het speelplein van een basisschool. Een perfecte locatie voor de jeugd, die alle ruimte heeft om te sporten, te spelen, te kloten en vooral heel veel lawaai te produceren.

In een samenleving waarin van kinderen al op jonge leeftijd veel inzet en discipline gevraagd wordt vormt de speelplek voor mijn deur de perfecte spot om helemaal los te gaan.

Gillen en schreeuwen

De dag begint met het af en aan rijden van auto’s met haastige ouders die hun kroost voor het afgaan van de snoeiharde schoolsirene in mijn straat komt droppen. Ongerief dat goed te verdragen is, omdat een dreigend verkeersinfarct binnen tien minuten weer geheel is opgelost.

Nee, dan de pauzes. Tijdens de schooluren worden er per leeftijdsgroep meerdere pauzes gehouden.

Ik waag mij niet aan geluidsmeting, maar heb de stellige indruk dat het volume van de kids de afgelopen tien jaar sterk is toegenomen. Gillen, schreeuwen en krijsen zijn gewoon geworden, waarbij vooral de jongste kinderen tonen weten te produceren waar de ruiten bijna van gaan rinkelen. Mijn ramen gaan dicht wil ik kunnen werken of een telefoongesprek voeren.

Geluidsproductie

Maar aan die herrie komt dankzij het continurooster ’s middags een vroeg einde en nemen de kids van de Buitenschoolse Opvang (BSO) de geluidsproductie over.

Aan het eind van de middag verschijnen dan de tieners op het kunstgrasveld en wordt er fanatiek gevoetbald door gelegenheidteams die elkaar directer met de mond dan met de bal weten vinden.

Een en ander wordt na de avondmaaltijd voortgezet, tot het duister voor de eerste stilte in mijn straat zorgt.

Dronken bui

Met uitzondering van de jongeren die het na een avondje stappen nog wel eens in hun dronken bol halen om ’s nachts om 1.00 uur te gaan voetballen, waarbij het lol is de bal zo hard mogelijk naast het doel tegen de metalen kooi aan te knallen.

Een eens per jaar is er de Ramadan, waarbij jongeren van de nacht een dag maken. Na zonsondergang wordt er eerst uitgebreid gegeten, daarna gerust om tegen 3.00 uur in de morgen …te gaan voetballen op het kunstgrasveld voor mijn deur.

Geknars tussen de oren

Ter geruststelling: het zijn alleen de eerste weken na terugkomst van vakantie dat mijn oren zo’n overdaad aan lawaai nauwelijks kunnen verdragen. Het menselijk lichaam is gelukkig goed geconditioneerd voor het maken van een aanpassing aan de omgeving.

Rest de kunst om de geluidsoverdaad niet tussen de oren te parkeren opdat het hoofd, in de weinige stille uren die mijn straat gegund worden, de innerlijke stilte niet komt verstoren met gemaal over ergernissen en de aantasting van woongenot.

Maar om mijn Schothorst nu een stille, rustige wijk te noemen? Nou, nee dus!

Daan Vosskuhler

20/05/2018 / by / in ,
OP ZOEK NAAR GIERZWALUWEN (deel 2)

BERICHT GEPLAATST: 1 MEI 2018


Gierzwaluwen in Schothorst

Ook in Schothorst broeden op diverse plaatsen gierzwaluwen onder daken. Vaak onder daken van bewoners die ook speciale gierzwaluwdakpannen op hun huis hebben gelegd. Ze zijn makkelijk te bevestigen, veilig, duurzaam en te verkrijgen via onder meer Het Groene Huis.

TIP! In de nok van Het Groene Huis zit een gierzwaluwkast: sta er tussen begin mei en eind juli vooral even bij stil.

 

Gierzwaluwvriendelijk Schothorst

Ook jij kunt van Schothorst een aantrekkelijke buurt voor een gierzwaluw maken. Koop zo’n dakpan, bevestig hem in de juiste windrichting en zie ze na verloop van tijd in en uit komen vliegen. De Werkgroep Gierzwaluwen geeft je graag alle informatie over die dakpannen. Ook in Het Groene Huis kun je voor informatie terecht: dit is ook ‘het vergader-ontmoetings­centrum’ van Werkgroep Gierzwaluwen: in die werkgroep helpen alle gierzwaluwfans van Amersfoort mee aan een gunstig gierzwaluwklimaat in onze versteende stad. Mét resultaat: de gierzwaluw is weer terug in de wijk!

Nu nog de gierzwaluwenstand volgen, onderzoeken, versterken en vooral beschermen. Dáár richten de gierzwaluwfans van Amersfoort zich voorlopig op én… iedereen mag en kan meedoen: volg gewoon datgene wat Werkgroep Gierzwaluw in Amersfoort organiseert.

Activiteiten die nu actueel zijn:

  • Help mee met tellen!
    Je krijgt begeleiding in waar je op moet letten; handige lijstjes waarop je je gegevens in kunt vullen; en een voor jou interessant en te behappen ‘zoek-/tel-gebied’, meestal vlakbij je huis, ergens in Schothorst Zuid.
    Door in die drie maanden die de gierzwaluw hier verblijft af en toe een uurtje een extra wandelingetje te maken, verzamel je belangrijke kennis over de gierzwaluwstand en haar gedrag/voor- en afkeuren. Dat telt echt mee!
  • Zoek en fotografeer een gierzwaluwnest!
    Samen met de gemeente Amersfoort werkt de Werkgroep aan een digitale gierzwaluw-vindkaart. Op die kaart kun je zien waar in Amersfoort/Schothorst gierzwaluwen broeden. Zo weet iedereen precies waar de gierzwaluwen broeden, weten aannemers en klussers welke pannen ze met rust moeten laten en kan iedereen makkelijk een uurtje op gierzwaluw-safari.

Zin in?

Informeer bij het Gierzwaluwproject Amersfoort: ME.Miedema@amersfoort.nl

Met dank aan Gerard van Haaff

01/05/2018 / by / in ,
OP ZOEK NAAR GIERZWALUWEN (deel 1)

BERICHT GEPLAATST: 1 MEI 2018


De eerste gierzwaluwen zijn weer boven Schothorst gesignaleerd. Na de afgelopen twee jaar – samen met een 30-tal ‘zwaluwspecialisten’ – het broedresultaat van de Gierzwaluwen in Amersfoort te hebben geteld, speuren enthousiaste Amersfoortse vogelaars nú opnieuw dagelijks de lucht af op zoek naar vliegende sikkeltjes. Ook in Schothorst wordt naar ze uitgekeken.

Wonderlijke vogel

Net zoals andere vogelsoorten heeft de gierzwaluw veel in huis om naar uit te kijken. Ze kondigen (met luid gegier!!) de zomer aan; halen die vervelende zomermuggen voor je uit de lucht; leveren wekenlang kijkplezier voor alle leeftijden en kondigen met hun vertrek het begin van de nazomerse periode aan.

Het zijn dan ook bijzondere, vooral ook in woonwijken, zeer gewaardeerde vogels. Rond Koningsdag arriveren ze in Amersfoort om na een immens lange reis van zo’n 7000 km uit Afrika weer in Schothorst/Amersfoort thuis te komen.

Ze zijn hier ongeveer drie maand. Broeden hier onder de dakpannen en brengen hun jongen in korte tijd groot. Begin augustus vertrekken ze weer, ingegeven door hun instinct. Samen mét hun jongen zijn ze dan plotseling vertrokken. Massaal terug naar Zuid-Afrika. Pas rond de volgende Koningsdag keren ze weer terug. Ze weten dan hun eigen broedlocatie weer terug te vinden. Onbegrijpelijk, maar waar! Hetzelfde huis, hetzelfde dak, dezelfde dakpan.

Familie stichten

Op die hem vertrouwde locatie schudt de gierzwaluw zijn nest weer wat op: dan vliegen ze met veertjes en strootjes die in de lucht zweven naar hun nest om al snel daarna met voedsel voor de partner aan te komen vliegen. Dan heeft de gierzwaluw die op dat moment op de eieren zit een maaltijd nodig; òf vliegen de volwassen gierzwaluwen af en aan met voedsel voor in die aandoenlijk opengesperde, net boven het nest uit piepende, snaveltjes.

Drie jongen krijgt een gierzwaluwpaar doorgaans. Ze vormen een vrolijk, bedrijvig vogelgezin. Elk gezin vangt per dag zo’n 20.000 insecten: werkelijk élk insect dat voorbij vliegt en níet over een angel beschikt, wordt moeiteloos uit de lucht gehaald, verzameld in de keelzak en geleverd aan hun voorspoedig groeiende jongen. Al in de laatste week van juli zijn die groot en sterk genoeg om ‘even’ terug te vliegen naar hun andere thuishaven in Zuid-Afrika.

Met dank aan Gerard van Haaff

01/05/2018 / by / in ,
Wijkgeschiedenis: de bouw van Schothorst Noord-West

Hij woont op korte afstand van een van zijn mooiste creaties. Na zijn pensioen werd hij actief als beeldend kunstenaar. Daarvoor werkte hij als architect.

In die laatste hoedanigheid stond Nico van Vliet begin jaren ’80 van de vorige eeuw aan de wieg van de buurt die in Schothorst Noord-West werd gebouwd als deel van wat tegenwoordig als buurtcombinatie Elly Takmanstraat bekend staat.

Daar waar nieuwe buurten of wijken doorgaans worden gebouwd op vierkante kavels, kreeg Nico een groot asymmetrisch weiland toegewezen dat begrensd wordt door de Hamseweg in het noorden, het Heer Halewijnpad in het zuiden en de Kattenbroekerweg in het oosten.

Het begin van de jaren ’80 werd gekenmerkt door een forse economische malaise. Het gevolg daarvan voor de bouwsector was voelbaar in de vorm van kostenbesparingen en het beknibbelen op ontwerpkosten.

Lopend door de buurt zie je daar echter weinig van. Wat direct opvalt is de grote variatie in vormgeving van de woningen, of het nu huur-, koop- of eenpersoonshuishoudens betreft, zonder dat aan de eenheid van het geheel geweld is aangedaan. Die afwisseling maakt de buurt populair, wat ondermeer blijkt uit het relatief lage aantal bewoners dat uit de buurt verhuist. Bouwtechnisch valt de buurt op door de hoge kwaliteit van de woningen. Voor Nico vormde een gedegen kennis van de technische mogelijkheden een absolute voorwaarde om tot een goede vormgeving te komen.

Uitdaging

Juist de bovengenoemde restricties vormden de uitdaging om binnen de beperking van budgetten en de dwingende landelijke regelgeving vanuit ‘een basistype woning zoveel mogelijk varianten te ontwikkelen’. Dat kon alleen op basis van een hechte samenwerking tussen de gemeente Amersfoort, de Stichting Centrale Woningzorg (de voorloper van de huidige Alliantie-Eemland) en de architectengroep waarvan Nico deel uitmaakte. Nico beklemtoont dat een architect goed moet kunnen communiceren en in staat moet zijn om creativiteit aan te wenden om af te kunnen wijken van de vaste patronen waarin binnen de wijkontwikkeling wordt gedacht.

Zo tekende hij ooit voor een wijk in een andere stad een ontwerp dat hem dwingend door een bestuur werd opgelegd in de wetenschap dat het direct als ‘onuitvoerbaar’ de prullenbak in zou verdwijnen om vervolgens met zijn eigen ontwerp te komen. Zo reken je af met ego’s waarmee je nooit direct het gevecht moet aangaan en toch trouw kunt blijven aan de eigen integriteit als vakman.

Afwijkend patroon 

Een luchtfoto van ‘zijn’ buurt in Schothorst laat het afwijkende patroon zien van lange hoekig gebogen huizenrijen die onderling verschillen in tal van vormen en volume. Vergelijk je dit met de later gebouwde buurten in Schothorst die in hun eenvormigheid veel saaier aandoen en dan springen de verschillen direct in het oog.

Zo zie je in de Elly Takmastraat woningen waarvan de eerste verdieping ‘inspringt’. Het aantal vierkante meters dat daardoor werd bespaard kon worden aangewend voor een grotere huiskamer en keuken. Ook kregen de bergingen bij de woningen een puntdak met dakpannen, hetgeen veel meer eenheid bracht in de uitstraling van een straat terwijl kosten gelijk bleven in vergelijking met de platte daken.

Alternatief

Door te luisteren naar de verhalen van Nico over hoe een complex woningen, een bungalow of een buurt tot stand komt, ga ik anders kijken naar wat kenmerkend is voor de architectuur van een huis of buurt. En vraag ik mij af waarom delen van Schothorst zo inspiratieloos gebouwd lijken te zijn, daar waar een goed alternatief om de hoek aanwezig was.

Nico zal zich in deze discussie niet mengen. Hij schildert tegenwoordig met dezelfde creatieve ontdekkingsdrang als waarmee hij voorheen huizen ontwierp. En praat daar bescheiden over, omdat hij vindt dat hij nog heel wat te ontdekken heeft.

Het doet mij denken aan een Duits gezegde: “In der Beschränkung zeigt sich der wahre Meister”.

15/02/2018 / by / in
Kracht van de wijk(3) : De bewegende wijk, die zich uitspreekt

Illustratie hierboven: Beleef Schothorst, 2017

In 2012 werd in wijkcentrum het Middelpunt de conferentie ‘Kracht van de wijk’ gehouden voorafgaand aan de grote transities rond zorg, welzijn en participatie (zie aflevering 1). Voor deelnemers aan de conferentie schreef Joop Roebroek, een van de initiatiefnemers, twee scenario’s, die zich afspelen in 2017. Voor het eerste scenario verwijzen wij naar Kracht in de wijk (2).

In het tweede scenario, dat in deze aflevering van ‘Kracht van de wijk’ wordt gepresenteerd, maken de wijken Schothorst, Zielhorst en Kattenbroek een ongekende bloei door, op basis van tal van inspirerende bewonersinitiatieven die van harte door de gemeente worden gesteund. Een lang verhaal dat zeker de moeite van het lezen waard is. We laten het in een vierde aflevering volgen door ons commentaar, met als vraag: “Wat is er in de afgelopen twee jaar van de grote transities terecht gekomen?”

De bewegende wijk, die zich uitspreekt

Het is druk in de straat. Mijn ogen zoeken links en rechts naar een plaats om de auto te parkeren. Wat verderop zie ik opeens de koplampen van een auto aangaan. Als een geschenk uit de hemel. Ria belde me deze week. Deze dag wordt een groot wijkfeest georganiseerd voor de drie wijken Zielhorst, Schothorst en Kattenbroek te Amersfoort. Met als thema ‘De kracht van de wijk’. Natuurlijk ga ik mee. Vijf jaar geleden organiseerden wij samen een conferentie over ‘De kracht van de wijk’.

Wij wandelen rustig tussen de mensenmenigte door richting ’t Middelpunt, het wijkcentrum gelegen aan het plein waar zich het knooppunt van het feest bevindt. Allemaal standjes en kraampjes van mensen uit de wijk. Wat me het meest opvalt, zijn twee stands van de ‘Wijkboerderij Zielhorst’ en ‘Volkskwekerij Kattenbroek. Uit de folder die bij een van de stands is opgeprikt, begrijp ik dat de gemeente samen met de corporatie een groot stuk braakliggend terrein op de grens van Zielhorst en Kattenbroek voor 1 euro huur per jaar heeft aangeboden aan de bewoners van beide wijken. Zij hebben de drie hectare al jaren braakliggend terrein omgetoverd tot een combinatie van boerderij en kwekerij. Daar worden oude, ‘vergeten’ groenten en fruitsoorten gekweekt en geteeld door vrijwilligers en buurtbewoners die daar op basis van een nieuw soort inkomensvoorziening dagelijks als ‘buurtwerk(st)er’ actief zijn. Zij hebben een coöperatie opgericht die ook op diverse punten in de wijken ‘wijktafels’ organiseren. Daar koken vrijwilligers en ‘buurtwerk(st)ers’ een paar keer per week maaltijden voor ouderen en andere mensen die minder goed in staat zijn voor zichzelf te zorgen. De maaltijd kent het principe van wederkerigheid. Eenieder geeft in ruil voor de maaltijd een bedrag dat hij of zij kan missen voor de maaltijd. Eettafels die ook een belangrijke rol spelen bij het signaleren van eventuele problemen binnen de wijk. Ingeval vaste bezoekers van de tafel een paar maal verstek hebben laten gaan, bezoeken mede disgenoten of ‘vrijwilligers’ van de tafels de mensen thuis. Ook hebben de wijkboerderij en de volkskwekerij, samen met buurtbewoners, het beheer van de plantsoenen en parken in de wijk voor hun rekening genomen.

Wij zien mensen met een aparte muntjes groenten en fruit kopen. Ria vraagt het meisje achter de stand wat dat voor muntjes zijn. “Dat zijn onze wijkmunten, de ‘buurtpegel’ of zoals de mensen dat hier gewoon noemen, de ‘pegels’. Met die pegel kun je allerlei goederen en diensten kopen die in de wijk worden voortgebracht. Hier bij ons, groenten en fruit, maar je kunt de munten ook gebruiken om andere zaken zoals zorg, kinderoppas, boodschappen doen of tuinwerk te kopen, of activiteiten in het buurthuis mee te betalen.”

Wij zijn een en al oor. Een eigen wijkeconomie, gekoppeld aan zorg en andere vormen van ondersteuning. Wat verderop is een stand van de ‘Zorgcentrale Zielhorst’. De bewoners van de wijk Zielhorst hebben al hun zorgvragen, van medische zorg, kinderopvang, ondersteuning bij het boodschappen doen tot en met het medicijngebruik ondergebracht bij een centrale. Deze centrale regelt in eerste instantie een match tussen vraag en aanbod van zorg binnen de wijk, en treedt verder op als contractant voor gezamenlijk in te kopen zorg voor de leden van de zorgcentrale. Het zelfdoen staat voorop. De centrale koppelt oppas voor kleine kinderen en huiswerkbegeleiding aan het verrichten van zwaar werk in de tuin of andere klusjes, of betaalt geleverde zorg uit in de vorm van ‘pegels’. Daarnaast organiseert de centrale op allerlei plaatsen in de wijk meer specifieke hulpcirkels waarbinnen in een kleiner verband, op basis van maatjeshulp en burenhulp meer individuele ondersteuning wordt geregeld. Mantelzorgers, maatjes en andere vrijwilligers kunnen binnen de centrale ook terugvallen op ondersteuning, bijvoorbeeld in de vorm van opleiding, advies en ook het nemen van een respijt-time-out.

Wij lopen samen het wijkcentrum binnen dat inmiddels is omgedoopt tot ‘Ons Huis’, de centrale ontmoetingsplaats en organisatorisch hart van de wijk. Vijf jaar geleden ‘verkocht’ de gemeente het wijkhuis voor 1 euro aan de initiatiefgroep ‘Het huis van de wijk’. Inmiddels hebben vele organisaties en initiatieven hun plek binnen het centrum gevonden. Het vormt het kloppend hart van de wijk. De wijkbewoners onderhouden het centrum zelf en op basis van de, zij het bescheiden, opbrengsten van de wijkeconomie, komt ook het financiële plaatje rond. ‘Ons Huis’ heeft zelfs een paar leegstaande panden in huur waar werkplaatsen en ateliers zijn ingericht, voor een deel ook weer met het doel de leef- en woonomstandigheden in de wijk te ondersteunen.

Wij vallen midden in de opening van het vernieuwde buurtcafé dat deel uitmaakt van het centrum. De wethouder spreekt.

“Beste wijkbewoners, niet alleen van Zielhorst, maar naar ik heb kunnen vaststellen ook velen uit Schothorst en Kattenbroek. Ik moet u eerlijk bekennen dat ik met grote vreugde vandaag hier met u de opening van het vernieuwde buurtcafé kom vieren. Niet alleen, of misschien beter: niet zozeer vanwege het café als zodanig. Dat ziet er prachtig uit, daar niet van. Maar vooral omdat dit café symbool staat voor wat hier in deze wijk, en de aanliggende wijken de laatste jaren van de grond is gekomen.

“Nog geen vijf jaar geleden hebben wij, en dan bedoel ik gemeente, maatschappelijke organisaties en de burgers van deze wijk, een belangrijke switch gemaakt. Dat ging zeker niet vanzelf. Ik spreek om te beginnen maar eens even vanuit het perspectief van de gemeente. Wij werden geconfronteerd met fikse bezuinigingen en tegelijkertijd een verzwaring van onze taken inzake WMO, AWBZ, bijstand, participatie en jeugdzorg. De raad heeft in die tijd, in het kader van haar kerntakendiscussie, gekozen voor een nieuwe rol van de gemeentelijke overheid.

Rozenactie in Schothorst: Winkelend publiek werd uitgenodigd om een roos mee te nemen voor een kennis of buur, die wel een klopje op de rug kon gebruiken.  April 2017

“Dat gebeurde met een beeld waar aanvankelijk wat lacherig over werd gedaan: ‘de gemeente als tuinman’. Ik heb er zelf ook aan moeten wennen. Een tuinman stelt een helder kader aan zijn tuin. Maar daarbinnen creëert hij ruimte om vooral datgene dat wat opkomt en zelf groeit en bloeit. Hij geeft al en toe water, maar niet te veel want tuinen en planten hebben een groot vermogen zichzelf te redden. Natuurlijk krijgen kwetsbare planten en bloemen extra aandacht. Een goede tuinman experimenteert en leert ook van zijn fouten en werkt niet te veel met vastomlijnde plannen. Hij kan loslaten en volgen wat vanzelf groeit. Natuurlijk past hij het plan wel eens aan door hier en daar een plant te verplaatsen, maar het grote beeld en de ruimte van activiteit worden vooral bepaald door de ontwikkeling van de tuin zelf. De wijk is een tuin, met veel eigen bronnen en potenties.

“Dat hadden wij vijf jaar geleden voor ogen toen wij de bezuinigingen moesten gaan invullen. Die bezuinigingen vormden de aanzet tot een andere inrichting van het sociale domein. Daarbij hebben wij de beleving en kracht van burgers in de wijken als uitgangspunt genomen. Wij waren ons bewust van het feit dat wij wel veel over wijken en hun bewoners spraken, maar dat wij eigenlijk nauwelijks een beeld hadden van het dagelijkse leven in de wijk, van de noden en behoeftes, en van de bronnen en potenties. Dat hebben wij gecommuniceerd met onze partners in de zorg, het onderwijs, de corporaties en het welzijnswerk. Met als opdracht: laten wij samen op zoek gaan naar het hart van de wijk. Laten wij op basis van aanwezigheid en diepgaande gesprekken met de wijk en haar bewoners zicht krijgen op de problemen en uitdagingen die daar leven. Werken vanuit de beelden en beleving van burgers. En vandaar samen nagaan welke concrete stappen wij kunnen nemen. Waarbij wij het hele sociale domein als een organische eenheid zien. WMO, AWBZ, inkomen, participatie, onderwijs en wonen vormen een geschakeld geheel.

“Wij zijn met zijn allen eigenaar van de problemen en uitdagingen en wij moeten daar ook samen, in permanente en vloeiende bewegingen, in het voortdurend helder benoemen van elkaars rol en verantwoordelijkheden mee aan de slag. Dat was ons uitgangspunt. En dat hebben wij ook weten om te zetten in een andere aanpak, in nieuwe allianties waarbij ook de kerken, ondernemers in de wijk, verenigingen in de wijk zijn aangesloten.

“Al die partijen zijn, de een wat eerder dan de ander, de een met meer enthousiasme dan de ander, al die partijen zijn mee in beweging genomen. Over de hun eigen grenzen heen hebben zij deelgenomen aan het outreachend buurtwerken, waarbij professionals en buurtbewoners samen uitdagingen en problemen hebben opgepakt en hebben omgezet in concrete acties. Nu eens de lead bij de gemeente, dan bij een van de maatschappelijke partners en vaak ook bij de burgers van de wijk zelf. Geen landje-pik, maar samen. Luisterend naar elkaar en ook het lef hebbend buiten je eigen kader te denken en te handelen.

“Ik kijk met trots terug op wat wij samen hebben bereikt. En vooral ook trots op de kracht van deze wijk. En als ik deze wijk zeg, dan geldt dat ook voor de aanliggende wijken, begrijp me niet verkeerd.

“Ik kan als tuinman rustig even op mijn bankje gaan zitten en kijken wat de tuin me vertelt. En waar een tuin spreekt door middel van zijn bloemen en kleuren, zo ook de wijk. Wat ik zie is een bewegende wijk, die zich uitspreekt door middel van zijn initiatieven en activiteiten. En dat maakt me blij.”

Ria neemt me bij de arm. “Mooi hé, dat hadden wij toch niet voorzien vijf jaar geleden. Of toch wel. Nou ja, gehoopt misschien wel. Kom, daar speelt een bandje. Laten wij daar ook even gaan kijken.”

11/12/2017 / by / in
Kracht van de wijk (2): De stille wijk, die zwijgt

In 2012 werd in wijkcentrum het Middelpunt de conferentie ‘Kracht van de wijk’ gehouden voorafgaand aan de grote transities rond zorg, welzijn en participatie (zie aflevering 1). Voor deelnemers aan de conferentie schreef Joop Roebroek, een van de initiatiefnemers, twee scenario’s.

Het eerste scenario, dat u in deze aflevering kunt lezen, wordt vooruitgekeken naar het jaar 2017 en schetst het beeld van Schothorst en Zielhorst in een diepe crisis, omdat de economische malaise en een totaal mislukte decentralisatie van zorg, welzijn en participatie het woon- en leefklimaat ernstig hebben aangetast.

In het tweede scenario, dat in de derde aflevering van ‘Kracht van de wijk’ wordt gepresenteerd, maken de wijken een ongekende bloei door, op basis van tal van inspirerende bewonersinitiatieven die van harte door de gemeente worden gesteund.

Scenario 1: De stille wijk, die zwijgt

De trein loopt wat verlaat Station Amersfoort binnen. Het is alweer een hele tijd geleden dat ik in Nederland was, en al helemaal lang geleden dat ik mijn vriend Daan weer heb ontmoet. Ja, het platteland van de Franse Auvergne blijft aan me trekken. Ik kan me er maar met moeite aan ontrukken. Van de rustige, kalme natuurlijke omgeving naar een stad in het midden van Nederland.

Amersfoort is natuurlijk wel een van de mooiere steden. Ik hou van de laatmiddeleeuwse zweem die over de stad hangt. Maar daar ga ik vandaag niet zoveel van zien. Daan en ik hebben afgesproken een wandeling door Schothorst en Zielhorst te maken, het gebied waar Daan woont. Vijf jaar geleden hebben wij na een werkconferentie ook samen door de wijken gewandeld en vroegen wij ons af wat er met de wijk zou gebeuren als gevolg van de economische neergang en de daarop volgende bezuinigingen.

Ik neem de bus naar Zielhorst. Wij hebben afgesproken op het Spinetpad, de plaats waar het wijkcentrum ’t Middelpunt ligt. Daan staat me al op te wachten. Hij is zo te zien niet veel ouder geworden.

Het gebouw waar vijf jaar geleden het wijkcentrum was gevestigd, ziet er vervallen uit. De aanduiding aan de gevel is verdwenen. Er zijn houten borden voor de ramen getimmerd. Überhaupt maakt het plein voor het vroegere wijkcentrum een wat desolate indruk. Zwerfvuil, niet langer onderhouden plantsoenen waar het onkruid meer dan een meter hoog staat.

“Mijn hemel Daan, wat is hier aan de hand?”

“Laten wij het daar maar niet over hebben, Joop!”

Maar Daan kan het natuurlijk niet laten. Daarvoor is hij te betrokken bij het wijkgebeuren en blijft de socioloog in hem haarfijn registreren wat er in zijn directe omgeving omgaat. Wij lopen een eindje door de buurt, terwijl Daan het gebeuren van commentaar voorziet.

“Het is overal hetzelfde. Of je nu hier dit plein neemt, of een plein in Schothorst, de hele wijk Kattenbroek. Het maakt niet uit. De wijk is de afgelopen vijf jaar steeds verder weggezakt. Bezuinigingen, keuzes van de gemeente, het onderlinge gekrakeel tussen maatschappelijke organisaties, van corporaties tot en met de welzijnsinstellingen.”

Dan volgt zijn verdere analyse. De gemeente is er niet in geslaagd de bezuinigingsdruk die uitging van de decentralisaties rond de WMO, AWBZ en de Wet werken naar vermogen te vertalen in vernieuwend beleid. De bezuinigingen zijn vertaald naar kortingen op de gelden voor de maatschappelijke organisaties, naar het stopzetten van vernieuwingsslagen in de wijk en meer regels en procedures.

Van dat laatste geeft Daan een voorbeeld. “Eind 2012 is de gemeente in het kader van de Participatiewet met een nieuwe richtlijn gekomen. Mensen met een bijstandsuitkering uit de wijk hebben de verplichting opgelegd gekregen om 20 uur per week ‘wijkwerk’ te verrichten. Op zich geen slecht idee misschien, maar men heeft dat rücksichtslos aangepakt. ‘Jij gaat een paar uur per week straatvegen en daarnaast een paar uur achter de bar in het wijkhuis’. Zonder mensen te vragen waar eigenlijk hun interesse lag. Met de dreiging van korting als men niet kwam opdagen of er met de pet naar gooide. Ja, dat werkt natuurlijk niet. Een grote bureaucratie van regelen, controleren en straffen.’ Het is na een jaar helemaal vastgelopen.”

De actieve burgers in de wijk hadden gehoopt dat de gemeente met de nieuwe aanpak aansluiting zou zoeken bij het actieve leven in de wijk. Maar dat is niet gebeurd. Het heeft hen enorm gefrustreerd. De gemeente komt met eigen opvattingen en houdt nauwelijks rekening met initiatieven in de wijk. Op het moment dat burgers zelf zaken willen initiëren of organiseren lopen zij vast in regels en procedures. Het heeft tot sterke demotivatie geleid. Waar voorheen burgers nog wel hun stem lieten horen om misstanden in de wijk te verwoorden, is het nu stil geworden. Mensen zijn boos geworden en haken af.

“Het is een stille wijk geworden, die zwijgt”,  stelt Daan somber vast. “De wijk gaat achteruit. Om te beginnen in fysieke zin. De corporaties doen slechts het hoogst noodzakelijke. De mensen met een laag inkomen die een eigen woning bezitten – ooit het stokpaardje van de centrumrechtse regeringen – kunnen het onderhoud niet langer bijbenen. De sterke stijging van de energielasten brengt hen financieel in de problemen. En dan natuurlijk de sociale neergang van de wijk. Gebouwen, plantsoenen, zelfs de wegen. Kijk maar om je heen. In het sociale domein heeft een enorme verschraling plaatsgevonden. Dat zie je op alle vlakken. Er is veel verborgen armoede met alle problemen die daarmee samenhangen. De wachtlijsten voor allerlei vormen van zorg en hulp lopen steeds verder op. Aanvankelijk gingen de mensen nog in de ‘bedien-mij’-stand en stelden zij zich op als zwakke, afhankelijke en klagende consumenten, maar dat bracht hun ook niet zoveel verder. Nu beginnen mensen zorg te mijden en verdwijnen zij langzaam in een soort onzichtbaar getto. Natuurlijk proberen betrokken buren en onverwoestbare vrijwilligers met hart en ziel hun werk te doen, maar het is dweilen met de kraan open. Zij staan er grotendeels alleen voor en raken overbelast.

“De wijk valt als het ware uiteen. De sociale cohesie neemt af en de sociale netwerken waar mensen lange tijd op konden terugvallen, worden zwakker en zwakker. Buurtbewoners trekken zich terug op hun eilandjes. Er tekent zich een steeds scherpere tweedeling af tussen die burgers die goed betaald werk hebben en zelf hun problemen kunnen oplossen en die burgers die onder druk van de crisis en zwakke positie op de arbeidsmarkt het hoofd nauwelijks boven water kunnen houden.”

Daan verzucht: “Het is ieder voor zich. De kwetsbare burgers raken langzaam uit het zicht. Waar zij vroeger nog wel in beeld waren bij de wijkcentra en de eettafels en huiskamerprojecten in de wijk, heeft het verdwijnen van deze ontmoetingsplekken, ook het zicht op de onderkant van de wijk weggenomen. Er lijkt geen kruid tegen gewassen. Mensen ondergaan de verloedering van hun wijk, de verloedering van het sociale domein gelaten. Ja, misschien dat een enkeling nog wel eens van zich laat horen, maar dan ben je ook maar een roepende in de woestijn.”

Ik voel de beklemming van de omgeving en tegelijk de sombere woorden van Daan. Denk terug aan het glooiende land van de Auvergne, waar de tijd stil lijkt te staan en waar de stedelijke problematiek ver weg is. Natuurlijk zie je ook daar de gevolgen van de crisis, maar de mensen daar hebben sterkere maatschappelijke en vooral familiaire structuren waarop zij kunnen terugvallen. Leven op een lagere levensstandaard en hebben ook meer eigen bronnen, van moestuinen tot allerlei vormen van kleine productie. Mensen zijn voor alles, van oudsher, gewend vooral zelf oplossingen te zoeken. Van de gemeente of maatschappelijke organisaties zie je niet zoveel.

“En de gemeente dan, de maatschappelijke organisaties, de corporaties, de zorg en het welzijnswerk dan?” vraag ik wat schuchter.

“Einde verhaal, Joop. Zij zijn het zicht op de leefwereld en beleving van burgers grotendeels kwijtgeraakt. De gemeente voelt zich altijd nog wel eigenaar van de problemen die spelen, maar is gewoon niet in staat met oplossingen te komen die breed gedragen worden. De maatschappelijke organisaties zijn murw gebeukt onder de bezuinigingen en proberen allemaal, ieder voor zich te overleven. Ook die professionals die nog in de wijk actief zijn raken meer en meer gedemotiveerd. Aan de ene kant zien zij de wijk afglijden, zien zij de actieve bewoners afhaken, en aan de andere kant worden zij geconfronteerd met managers en bestuurders die nauwelijks zicht hebben op wat er speelt. En datzelfde geldt eigenlijk ook voor de gemeente. Hier zitten zeker betrokken mensen, tot de wethouder toe. Maar ook zij zitten klem tussen Den Haag en de oude, ingeslepen patronen, waarbij het vermijden van risico’s belangrijk is, dan de zaak helemaal open te gooien en te gaan experimenteren. Niet bang voor fouten, maar juist gericht op leren en vooruitkomen.”

“Weet je Joop, het is tijd voor een biertje om de somberte te verdrijven. Ik wil verhalen horen over de Auvergne, over je nieuwe plannen, over de liefde. Wij gaan naar de enige plek waar ik me nog echt thuis voel, het buurtcafé ‘De laatste strohalm’, hier om de hoek.”

11/12/2017 / by / in
Kracht van de wijk (1): een bewonersinitiatief dat geen vervolg kreeg

Het was 2012. Het land was in mineur. Aan de economische crisis kwam maar geen einde en de overheid werkte aan plannen om het beleid rond zorg, welzijn en participatie ingrijpend te wijzigen, gekoppeld aan een omvangrijke bezuinigingsoperatie. Bij de uitvoering van dat nieuwe beleid werden de gemeenten leidend. Menig burger vroeg zich af wat dat voor met name kwetsbare groepen in de samenleving zou gaan betekenen.

Betrokken burgers

Drie ‘betrokken burgers’, die binnen het sociaal domein werkzaam waren, vonden elkaar in hun zorgen over hoe het een en ander in de praktijk zou uitwerken. Aan de burger werden immers hoge eisen gesteld. Daar waar voorheen te veel ‘gepamperd’ was, moest de burger nu ineens meer eigen verantwoordelijkheid gaan dragen. ‘Zelfredzaamheid’ werd het grote toverwoord, bij deze pijnlijke operatie.

Zelfredzame burger

Bij alle plannenmakerij werd echter geen enkele burger betrokken. Reden voor Ria Roelofs, Joop Roebroek en Daan Vosskühler om de conferentie ‘Kracht van de wijk’ te organiseren voor de wijken Kattenbroek, Zielhorst en Schothorst.

In deze conferentie stonden de wijkbewoners centraal: hen werd gevraagd wat de prioriteiten en aandachtsgebieden moesten zijn binnen de wijken rond de zorg en aandacht voor de minder ‘zelfredzame burger’ en de versterking van de sociale samenhang in de buurten.

Gratis conferentie

Op basis van die prioriteiten gingen bewoners en professionals (veelal directies van instellingen) daarna aan de slag om concrete scenario’s voor de nabije toekomst uit te werken.

De conferentie was gratis, wijkcentrum het Middelpunt stelde haar accommodatie belangeloos ter beschikking en twee wethouders waren gemotiveerd om de twee bijeenkomsten te openen en de resultaten in ontvangst te nemen.

Nu wordt alles wat gratis wordt aangeboden in de regel minder gewaardeerd dan een product waar een stevig prijskaartje aan hangt. De organisatie voorzag dat instellingen die zich hadden aangemeld alsnog zouden kunnen afhaken. Daarom werd hen meegedeeld dat er bij afwezigheid van deelname een pittige factuur gestuurd zou worden. Een strategie die uitstekend bleek te werken. De enige opvallende afwezige in het geheel was Bureau Jeugdzorg, omdat twee afdelingen het onderling niet eens konden worden wie aan de conferentie zou deelnemen.

En de gemeente?

Inhoudelijk was de conferentie een succes. Er werden duidelijke doelen geformuleerd, terwijl er concreet werd afgesproken om professionals en bewoners meer met elkaar in contact te brengen. Dat zou gebeuren via een maandelijkse ‘happy hour’ op de vrijdagmiddag en een grote wijkmaaltijd. De wijkmanager van de gemeente nam de organisatie daarvan op zich. Toen hij enige weken later van baan veranderde, werd er niets meer van hem vernomen.

De betreffende wethouders gaven aan dat de conferentie ‘Kracht van de wijk’, ook in de andere wijken van Amersfoort moest worden gehouden.

Hun beleidsambtenaren waren minder enthousiast, maar stemden schoorvoetend in met het voorstel voor een projectopzet gekoppeld aan een bescheiden begroting.

Daarna werd het stil. Toen er na een maand nog geen reactie uit het stadhuis was binnengekomen, stelden de initiatiefnemers een ultimatum. Vijf minuten voordat die verliep werden ze gebeld. De gemeente (lees: de ambtenaren) zag af van het initiatief omdat dit ‘te zeer vooruitliep op de regie van de gemeente’. Er zou een brief volgen met uitleg. De brief is nooit gekomen.

Daar waar het nieuwe overheidscredo ‘de regie bij de burger’ alom te horen was gaf de gemeente Amersfoort niet thuis en werden de wethouders overruled door hun ambtenaren.

Twee scenario’s

Joop Roebroek, een van de initiatiefnemers van de conferentie, schreef in 2012 voorafgaand aan de bijeenkomsten twee scenario’s. Het eerste scenario dat vooruitkijkt naar het jaar 2017 schetst een beeld van Schothorst en Zielhorst in een diepe crisis, omdat de economische malaise en een totaal mislukte decentralisatie van zorg, welzijn en participatie het woon- en leefklimaat ernstig hebben aangetast.

In het tweede scenario maken de wijken een ongekende bloei door, op basis van tal van inspirerende bewonersinitiatieven die van harte door de gemeente worden gesteund.

2017: De balans opmaken

Inmiddels zijn we 5 jaar verder en kunnen we een voorzichtige balans opmaken van wat de nieuwe wetgeving heeft opgeleverd en in hoeverre de scenario’s zijn ingehaald door de realiteit.

In de twee volgende afleveringen publiceren wij deze scenario’s gevolgd door een commentaar op basis van de kennis van 2017.

10/12/2017 / by / in
Queekhoven 3: Ook zonder Zalm valt de buurt in de prijzen

Als een groep actieve bewoners er met hulp van wijkprofessionals in slaagt om jeugdoverlast in een buurt een halt toe te roepen, zit hun missie erop.

In Queekhoven liep dat anders. Daar besloten de bewoners van Project Raadhoven door te gaan met het werken aan ‘een fijne en veilige buurt’.

‘Veilig op straat’

Daarbij werden ze geholpen doordat de buurt in 2015 in de prijzen viel. In het kader van een landelijk project ‘Veilig op straat’, werd ook in Amersfoort een campagne gevoerd om de wijken veiliger te maken.

Voor het Project Raadhoven betekende dat een optimale support vanuit het stadhuis.

Zo kwam een hoge ambtenaar op bezoek en gaf aan bewoners zijn kaartje met de boodschap dat hij dag en nacht gebeld kon worden als zijn steun nodig was.

Zak met geld

Op een stadsbrede bijeenkomst kwam Alexander Pechtold als toenmalig minister van bestuurlijke vernieuwing zonder portefeuille, maar wel met een flinke zak geld, naar Amersfoort, om een aantal buurtinitiatieven waaronder Project Raadhoven in het zonnetje te zetten. In de maanden die volgden werden tijdens bijeenkomsten in Queekhoven steevast grappen gemaakt over het met overheidsgeld naar de wintersport vertrekken. Ondertussen werd de buurt op de schop genomen, de publieke ruimte schoongemaakt en donkere plekken beter verlicht, terwijl er bij de gymzaal een kleine voetbalcourt werd aangelegd.

Buurtfeesten

Ook de kerngroep van actieve bewoners liet zich niet onbetuigd. Er verscheen een buurtwebsite: buurtraadhoven.nl, terwijl huis aan huis ‘bewonersbrieven’ met informatie werden verspreid. Ook de buurtfeesten en sportactiviteiten voor de jeugd waren succesvol. Het contact met de jeugd werd onderhouden door middel van regelmatige bezoekjes aan de JOP (Jongeren Ontmoetings Plek) in het Stadspark Schothorst.

Een minister die niet kwam

En of het allemaal niet op kon, zou voormalig minister Zalm van Financiën Project Raadhoven in december 2005 in het kader van de landelijke vrijwilligersdag bezoeken. Dat gaf een boel gedoe rond veiligheidsmaatregelen en het organiseren van een breed programma, dat van minuut tot minuut moest worden uitgewerkt.

Gesteggel binnen het kabinet over ‘het kwartje van Kok’, de restitutie van een accijnsverhoging op brandstof, gooide echter roet in het eten. Na een lange nachtelijke kabinetsvergadering werd uiteindelijk besloten dat het kwartje er niet kwam, gevolgd door een oververmoeide minister die niet naar Amersfoort kwam.

Een vriendelijke burgemeester uit Brabant nam vervolgens de honneurs waar, zodat het programma alsnog kon worden uitgevoerd.

Taartengevecht

De korte lijnen tussen wijkprofessionals en bewoners die elkaar regelmatig troffen, heeft het project, dat eind 2007 stopte, een extra impuls gegeven. Dat leidde tot een informele sfeer, waarin veel ruimte was voor humor.

Zo werd hartelijk afscheid genomen van een buurtwerker die van baan veranderde. In voormalig wijkcentrum de Trefhorst kreeg zij 15 slagroomtaarten aangeboden, die zij vervolgens naar alle deelnemers van het project mocht gooien. Na afloop van het taartengevecht was niemand meer herkenbaar.

DVD: Bewoners komen in actie

Om andere buurten en wijken te laten profiteren van de successen van de geslaagde aanpak in Queekhoven werd in 2009 een DVD uitgebracht met als titel: ‘Bewoners komen in actie’. De video bevat ook een boekje met tips voor bewoners hoe ze binnen hun eigen straat, flat of buurt kunnen werken aan een fijn en veilig leefklimaat.

En is een nog beperkt aantal exemplaren van de DVD beschikbaar. Stuur daarvoor een mail naar: redactie@inschothorst.nl.

12/10/2017 / by / in
Queekhoven 2: Bewoners pikten het niet meer

Foto: Project Raadhoven

Overlast of hinderlijk gedrag door hangjongeren is van alle tijd. Maar als bewoners zich bedreigd gaan voelen en wijkprofessionals hun hoofd in onmacht in het zand steken wordt het tijd voor een nieuwe aanpak. Die werd zo’n 15 jaar geleden gevonden in Queekhoven. Iets waar de buurt tot op heden trots op kan zijn.

2004: De situatie

Een wijkrapport beschrijft op indringende wijze het overlastprobleem van Schothorst Noord:

Ondanks het feit dat Schothorst als een rustige wijk bekend staat, zijn de in de afgelopen jaren voor tienduizenden euro’s aan ruiten, bushokjes, speelobjecten, prullenbakken, verkeersborden en spiegels van auto’s vernield. Triest hoogtepunt waren brandstichtingen in diverse schoollokalen en de verwoesting door brand van een compleet gymnastieklokaal. De onrust die het gevolg was van deze vernielingen was groot.

De onrust

Begin 2004 organiseert de plaatselijke welzijnsinstelling en de Gemeente Amersfoort een wijkbijeenkomst voor bewoners naar aanleiding van een stadspeiling over leefbaarheid. Naast bekende thema’s als hondenpoep, zwerfvuil en inbraken komt het thema jongerenoverlast als meest urgente probleem naar voren.

Wordt een wijkbijeenkomst gemiddeld door twintig tot dertig mensen bezocht, dit keer komen er meer dan 200 verontruste bewoners naar het wijkcentrum – een duidelijk signaal dat de onrust en de onvrede van bewoners fors toenemen.

Op de bijeenkomst vieren woede en verontwaardiging hoogtij. Oplossingen worden verwacht van de gemeente, het welzijnswerk en de politie. Er wordt die avond veel onvrede geuit, maar oplossingen komen niet in zicht. Daarvoor is de onderlinge verdeeldheid te groot.

De aanpak: van klein naar groot

Vaak wordt het na zo’n bijeenkomst een tijd stil. Dat leek rond de gespannen situatie in Queekhoven ook het geval, waar aanvankelijk achter de schermen werd gewerkt aan een experimentele aanpak. Daarin waren het niet de professionals maar de bewoners die het voortouw zouden nemen, daar waar nodig ondersteund door professionals. Voor die tijd een gewaagd plan, omdat de regie door de gemeente werd losgelaten en toevertrouwd aan de buurt.

Huisbezoek

Via huisbezoeken werd een kleine groep bewoners bereikt, die bereid was om een gedegen plan te maken voor de aanpak van de overlastgevende jeugd. Waarna enkele goed bezochte buurtbijeenkomsten volgden in basisschool de Driehoek, die een voortrekkersrol vervulde. Toen de klagers die niet bereid waren een handje te helpen, waren vertrokken, bleef er een actieve werkgroep van twaalf buurtbewoners over, die de kern vormden van Project Raadhoven (genoemd naar het schoolplein).

‘Niet lullen maar poetsen’

Vanaf dat moment kwam het project in een stroomversnelling. Eerst werd een gemeentelijke veiligheidsprijs gewonnen, waardoor er een videomast op het schoolplein kon worden neergezet. Dankzij de wijkmanager, die zijn nek uitstak, werd de camera al geplaatst voordat de benodigde vergunningen binnen waren. Er kwam een gebiedsverbod op het betreden van het schoonplein na zonsondergang. De jeugd werd gewaarschuwd dat de camerabeelden werden uitgelezen en er bij overtredingen proces-verbaal zou worden opgemaakt.

Met Oud en Nieuw werd er door actieve bewoners rond het plein en in de buurt gesurveilleerd. Het resultaat was dat er voor het eerste sinds jaren geen vernielingen meer plaatsvonden.

Curatief en preventief

Jongeren en bewoners treffen elkaar bij de JOP (foto: Project Raadhoven)

De aanpak van Project Raadhoven was echter niet (uitsluitend) gericht op het ‘pakken van de daders’ (curatief). De nadruk lag op preventie. Er werd contact gezocht met de overlastgevende hanggroepen. Meer dan ooit voelden ze zich bekeken, hetgeen een remmende werking had op het door drank en drugs escalerende gedrag. Omdat zij niet langer welkom waren op het schoolplein werd er in het stadspark Schothorst een JOP (Jongeren Ontmoetings Plek) neergezet. Iets waar omwonenden, door de geluidsoverlast in het weekend, niet gelukkig mee waren. In herfst en winter werd er op verzoek van de jeugd door bewoners indoorvoetbal georganiseerd in het gymlokaal van Raadhoven. Binnen een jaar concludeerden bewoners en gemeente dat het overlastprobleem van Queekhoven effectief was opgelost. Dat dit niet leidde tot opheffing van Project Raadhoven leest u in een volgende aflevering.

08/10/2017 / by / in
Queekhoven: Bewoners in actie (1)

(foto: ingegooide ramen, Basisschool De Wingerd 2003-2004)

Soms moet het beeld van Schothorst als rustige wijk worden bijgesteld.

In een recent verleden was dat zichtbaar in de buurt Queekhoven in Schothorst Noord. Daar liep de jeugdoverlast rond het jaar 2004 dermate uit de hand, dat zowel de wijkprofessionals als de bewoners met de handen in het haar zaten.

Met enige regelmaat lezen we het in de krant. Wijken als Koppel-Kruiskamp, Hoogland, Kattenbroek, Nieuwland en recent Vathorst worden geconfronteerd met hangjeugd die overlast veroorzaakt, vernielingen aanricht en bewoners een onveilig gevoel geeft. Dan wordt als oplossing snel verwezen naar de wijkagent, de toezichthouders van de gemeente (de z.g. BOA’s) en het jongerenwerk. Lopen de zaken helemaal uit de hand, dan wil de burgemeester nog weleens verschijnen om de gemoederen te bedaren. Gevolgd door huisbezoeken om ouders van de betrokken jeugd te betrekken bij de aanpak en hen te wijzen op hun taak als opvoeder. Alle Nederlandse gemeenten hebben tegenwoordig een vaste werkwijze om overlastgevende of criminele jeugdgroepen in kaart te brengen (te monitoren in vaktermen) en de informele groepsleiders stevig aan te pakken, waardoor de straatgroepen uiteenvallen.

Dan is het weer wachten op een volgende generatie jeugd, die bij gebrek aan goede vrijetijdsbesteding op straat gaat experimenten met grensoverschrijdend gedrag. Volgt daar geen gepaste reactie op, dan kan dat gedrag snel escaleren.

Drank en drugs
En dat wat er zo’n 15 jaar geleden in Queekhoven gebeurde.

Rond het plein van de drie basisscholen, de Drieslag, de Wingerd en de Weesboom, formeerde zich uit het zicht van de omwonenden een hanggroep, die in het weekend, gestimuleerd door drank en drugs ‘helemaal losging’. Wie beschrijft de wanhoop van leerkrachten die ’s morgens ontdekken dat de ramen van hun klaslokaal met bakstenen zijn ingegooid, het lokaal bezaaid ligt onder honderden glassplinters. Maar ook de omliggende straten werden niet gespaard, waar de hanggroep hun aanwezigheid kenbaar maken met het in brand steken van kliko’s.

De actie die werd ondernomen vanuit de wijkpolitie en het jongerenwerk bleek niet te werken. Tegenwoordig zouden we deze aanpak als ‘soft’ bestempelen, omdat echte sancties uitbleven. Wel werd er een gesubsidieerde survival in de Ardennen georganiseerd en werd er met de jeugd gespraat. Pas later werd zichtbaar dat het drank- en drugsgebruik al dermate uit de hand was gelopen dat de kids nauwelijks beseften waarmee ze bezig waren. Met als triest hoogtepunt het in de as leggen van het gymnastieklokaal van de basisscholen in een Oudejaarsnacht.

Machteloos
En juist als je zou verwachten dat de toezichthoudende professionals een tandje bij zouden zetten, gebeurde het omgekeerde. Zij gaven aan niet in staat te zijn om de escalerende situatie het hoofd te bieden.

Voor de wijkmanager van de gemeente was dat onacceptabel. In de wijkkrant van Schothorst, die destijds huis aan huis werd bezorgd, deed hij een klemmend oproep aan wijkbewoners om mee te werken aan een betere aanpak. Dat was een helder initiatief omdat het tot dan toe had ontbroken aan de belangrijkste schakel in de aanpak van de jeugdoverlast: de inzet van bange en boze bewoners, die zich steeds onveiliger gingen voelen in hun eigen buurt.

Wat volgde kan anno 2017 worden gezien als een schoolvoorbeeld van een aanpak waarbij alle betrokkenen een vuist maken om hun buurt weer tot een fijne en veilige woon- en leefplek te maken. Een aanpak die helaas in de jaren die volgden in andere wijken van Amersfoort weinig navolging kreeg.

Hoe dat in Queekhoven in z’n werk ging leest u in een volgende aflevering.

19/09/2017 / by / in
Schothorst-Zuid en -Noord

Schothorst-Zuid en -Noord

Op grond van de ‘bloembladtheorie’ van de stadsarchitect Zuiderhoek werden vanaf de Tweede Wereldoorlog nieuwe wijken aan de noord- en oostkant van de binnenstad gebouwd. De binnenstad moest namelijk weer het hart van de gemeente worden. Schothorst werd een uitbreidingswijk en kwam in twee fasen tot stand.

Tussen 1970 en 1980 werd Schothorst-Zuid gebouwd, Schothorst-Noord volgde tussen 1983 en 1986. Vanuit de wijk Koppel voeren drie radiaalwegen door Schothorst, verbonden door de Paladijnenweg. Haaks op deze radiaalwegen zijn straten ontworpen die via een pleintje toegang geven tot de (flat)woningen. Op deze wijze is het doorgaand verkeer van het woonverkeer gescheiden. De in de jaren zestig verlengde Bunschoterstraat gaf Amersfoort een nieuwe ontsluitingsweg. De Bloemendalsestraat en Hamseweg verloren hun oude functie als doorgaande wegen naar Hoogland.


Foto van de boerderij “De Oude Hoef”, Schothorsterlaan 31 uit circa 1930. Gemaakt door H.C. van Noordenburg. Auteursrecht van GAD.

In 1974 kocht de gemeente Amersfoort de gronden en opstallen van de boerderij Schothorst aan vanwege hun situering in het bestemmingsplan Schothorst: 20 hectare werd met huizen bebouwd, 20 hectare werd sport- en recreatieterrein en 20 hectare bleef zoals het was: het huidige landgoed Schothorst.

In het midden van de wijk ligt het Winkelcentrum Schothorst. Vlakbij de grens met Zielhorst ligt het station Schothorst dat dienst doet voor heel Amersfoort-Noord. De straten van Schothorst-Zuid zijn genoemd naar jazzmusici en personages uit de middeleeuws literatuur, dichtkunst en toneel. De straatnamen in Schothorst-Noord verwijzen naar huizen, buitenplaatsen en boerderijen in de omgeving Maarsen, Breukelen en de Vecht en personages uit negentiende en twintigste eeuwse literatuur.

01/08/2017 / by / in
Beelden aan de Holkerweg

Kunst in de wijk

In de rubriek ‘Kunst in de wijk’ besteden wij aandacht aan zowel de kunstwerken die in de openbare ruimte en in de leefruimte van wijkbewoners, zoals tuinen van Schothorst te zien zijn, als aan de beeldende kunstenaars die in onze wijk wonen en werken.

 

Deel 1 : Beelden aan de Holkerweg

 

Beeldhouwer Kees Buckens in strijd met de weerbarstige materie van Belgisch hardsteen.

 

Het zal geen wijkbewoner zijn ontgaan, de verzameling van acht, deels ruw hakte beelden die op het grasveld langs de Holkerweg te zien zijn. Ik zou ook kunnen schrijven: ‘te bewonderen zijn’, maar daarvoor ogen ze te rudimentair, lijken ze te onaf. Het is de kwantiteit aan beelden, die vragen oproept, meer nog dan de uitstraling of de kwaliteit van de werken. Ze staan daar maar wat te steen, log, massief, maar toch ook vertrouwd, voor iedere burger die de wijk binnenkomt of uitgaat.

Ze doorbreken de ruime entree van de Holkerweg als toegangspoort tot een karakteristieke ‘bloemkoolwijk’ uit de jaren ’80 van de vorige eeuw. Een wijk met veel openbaar groen, verkeersluwe hofjes en intieme speelplekken voor de jeugd tussen de huizen. De beelden zouden in hun onderlinge afstand en vormtaal een metafoor kunnen zijn voor de sociale samenhang van de wijk, die in aanleg aanwezig is, maar nooit volop tot bloei gekomen is. Al geruime tijd vraag ik mij af hoe en waarom de beelden daar gekomen zijn. Dus werd het tijd om dat voor Inschothorst.nl  te gaan onderzoeken

 

Beeldhouwerssymposium “Steen” in Amersfoort (1987)                                           

Iets van het verhaal achter de beelden had ik al vernomen van inmiddels overleden  beeldend kunstenaar Mieke Monshouwer, die mij ooit terloops iets vertelde over het Beeldhouwerssymposium “Steen” in Amersfoort van 1987. Zij was als vrijwilligster bij het project betrokken en zorgde voor de catering van de kunstenaars die zich hadden gecommitteerd om een beeldhouwwerk voor de stad te maken.

Met de bouw van de nieuwe uitbreidingswijken was destijds ook de vraag naar de functie en betekenis van kunst in de nieuwe woongebieden actueel geworden.

In navolging van internationale beeldhouwerssymposia in andere landen werd in Amersfoort van 15 augustus tot 27 september 1987 een nationaal symposium georganiseerd, met exposities, lezingen én de opdracht aan acht, deels beginnende, Nederlandse kunstenaars om een beeld in hardsteen te maken binnen het luttele tijdsbestek van zes weken.

 

Kunstenaarsdorp

Zowaar ontdek ik bij antiquarische boekhandel het Ezelsoor het cahier: ‘Steen, Beeldhouwerssymposium Amersfoort 1987’. Dat biedt een schat aan informatie over de wijze waarop de beelden van de Holkerweg tot stand zijn gekomen.

Oo het terrein van de Natuurijsbaan aan de Rubensstraat verrees in de zomer van 1987 een heus kunstenaarsdorp met mobiele wooncabines, een kantine en openluchtwerkplekken voor de kunstenaars. Geweldige blokken hardsteen die tot 10.000 kilo wogen, werden naar deze locatie getransporteerd. De blokken waren door de acht geselecteerde kunstenaars in steengroeven in België en Duitsland geselecteerd. Tijdens het werk had de Amersfoortse bevolking vrij toegang. Dat leverde echter zoveel belangstelling op dat enkele kunstenaars een publieksverbod tijdens de piekuren van twee tot vijf uur ’s middags wilden instellen, om ongestoord te kunnen werken. Zo ver is het niet gekomen. Immers ook de verbinding van moderne kunstbeoefening met de bewoners van Amersfoort was een van de doelstellingen van het project.

 

Speciale gast

Wel meldde zich speciale gast op zaterdag 19 september. Koningin Beatrix bezoekt dan het project, hetgeen niet verwonderlijk is gezien haar affiniteit met beeldhouwkunst. Saillant detail: kunstenaar Wim Tap, wil bij dat bezoek niet aanwezig zijn omdat zijn politieke overtuiging een ontmoeting met de koningin in de weg staat.

Een extra dimensie die het project mede tot een succes maakte, was de inspiratie en interactie die de acht kunstenaars met en bij elkaar vonden. Hebben de twee vrouwelijke beeldhouwers aanvankelijk nog moeite met het haantjesgedrag van enkele dominante heren, binnen enkele dagen kantelt de sfeer en ontstaat er wederzijds respect, veel aandacht voor elkaars werk en een ontspannen, positieve groepsdynamica.  Dat laatste hadden de kunstenaars ook wel nodig bij de beslissing waar de beelden uiteindelijk geplaatst moesten worden.

 

 

‘Het negende beeld’

Dat was vooraf door de gemeente niet vastgelegd en in het besluitvormingsproces kregen de  kunstenaars uiteindelijk de vrijheid om de locatie zelf te bepalen. Ze bepaalden na een lange discussie dat de beeldhouwwerken als geheel bij elkaar zouden worden geplaatst, zij het met de nodige tussenruimte, zodat deze met elkaar een symbolisch ‘negende beeld’ zouden vormen. De overstijgende dynamiek van deze samenwerking is als inspiratiebron nooit met de bewoners van Schothorst gecommuniceerd. De Holkerweg bleek uiteindelijk de meest geschikte locatie voor de plaatsing van de beelden.

Zo werd onze- toenmalige- nieuwbouwwijk in Amersfoort acht beeldhouwwerken rijker, zonder dat de bewoners veel kennis hebben gehad van de unieke wijze waarop deze wijkkunst tot stand was gekomen.

 

In een volgende aflevering gaan we de beelden en hun makers eens nader bekijken.

Redactie Inschothorst.nl

 

Foto: Kees Buckens aan de slag met zijn stenen man, op de achtergrond werkt Jan Timmer aan zijn ‘hellend vlak’. Foto: C. Croes ( Anefo), Fotocollectie Anefo (september 1987) .

 

01/08/2017 / by / in
InSchothorst