Beelden aan de Holkerweg » InSchothorst

Beelden aan de Holkerweg

Beelden aan de Holkerweg

Kunst in de wijk

In de rubriek ‘Kunst in de wijk’ besteden wij aandacht aan zowel de kunstwerken die in de openbare ruimte en in de leefruimte van wijkbewoners, zoals tuinen van Schothorst te zien zijn, als aan de beeldende kunstenaars die in onze wijk wonen en werken.

 

Deel 1 : Beelden aan de Holkerweg

 

Beeldhouwer Kees Buckens in strijd met de weerbarstige materie van Belgisch hardsteen.

 

Het zal geen wijkbewoner zijn ontgaan, de verzameling van acht, deels ruw hakte beelden die op het grasveld langs de Holkerweg te zien zijn. Ik zou ook kunnen schrijven: ‘te bewonderen zijn’, maar daarvoor ogen ze te rudimentair, lijken ze te onaf. Het is de kwantiteit aan beelden, die vragen oproept, meer nog dan de uitstraling of de kwaliteit van de werken. Ze staan daar maar wat te steen, log, massief, maar toch ook vertrouwd, voor iedere burger die de wijk binnenkomt of uitgaat.

Ze doorbreken de ruime entree van de Holkerweg als toegangspoort tot een karakteristieke ‘bloemkoolwijk’ uit de jaren ’80 van de vorige eeuw. Een wijk met veel openbaar groen, verkeersluwe hofjes en intieme speelplekken voor de jeugd tussen de huizen. De beelden zouden in hun onderlinge afstand en vormtaal een metafoor kunnen zijn voor de sociale samenhang van de wijk, die in aanleg aanwezig is, maar nooit volop tot bloei gekomen is. Al geruime tijd vraag ik mij af hoe en waarom de beelden daar gekomen zijn. Dus werd het tijd om dat voor Inschothorst.nl  te gaan onderzoeken

 

Beeldhouwerssymposium “Steen” in Amersfoort (1987)                                           

Iets van het verhaal achter de beelden had ik al vernomen van inmiddels overleden  beeldend kunstenaar Mieke Monshouwer, die mij ooit terloops iets vertelde over het Beeldhouwerssymposium “Steen” in Amersfoort van 1987. Zij was als vrijwilligster bij het project betrokken en zorgde voor de catering van de kunstenaars die zich hadden gecommitteerd om een beeldhouwwerk voor de stad te maken.

Met de bouw van de nieuwe uitbreidingswijken was destijds ook de vraag naar de functie en betekenis van kunst in de nieuwe woongebieden actueel geworden.

In navolging van internationale beeldhouwerssymposia in andere landen werd in Amersfoort van 15 augustus tot 27 september 1987 een nationaal symposium georganiseerd, met exposities, lezingen én de opdracht aan acht, deels beginnende, Nederlandse kunstenaars om een beeld in hardsteen te maken binnen het luttele tijdsbestek van zes weken.

 

Kunstenaarsdorp

Zowaar ontdek ik bij antiquarische boekhandel het Ezelsoor het cahier: ‘Steen, Beeldhouwerssymposium Amersfoort 1987’. Dat biedt een schat aan informatie over de wijze waarop de beelden van de Holkerweg tot stand zijn gekomen.

Oo het terrein van de Natuurijsbaan aan de Rubensstraat verrees in de zomer van 1987 een heus kunstenaarsdorp met mobiele wooncabines, een kantine en openluchtwerkplekken voor de kunstenaars. Geweldige blokken hardsteen die tot 10.000 kilo wogen, werden naar deze locatie getransporteerd. De blokken waren door de acht geselecteerde kunstenaars in steengroeven in België en Duitsland geselecteerd. Tijdens het werk had de Amersfoortse bevolking vrij toegang. Dat leverde echter zoveel belangstelling op dat enkele kunstenaars een publieksverbod tijdens de piekuren van twee tot vijf uur ’s middags wilden instellen, om ongestoord te kunnen werken. Zo ver is het niet gekomen. Immers ook de verbinding van moderne kunstbeoefening met de bewoners van Amersfoort was een van de doelstellingen van het project.

 

Speciale gast

Wel meldde zich speciale gast op zaterdag 19 september. Koningin Beatrix bezoekt dan het project, hetgeen niet verwonderlijk is gezien haar affiniteit met beeldhouwkunst. Saillant detail: kunstenaar Wim Tap, wil bij dat bezoek niet aanwezig zijn omdat zijn politieke overtuiging een ontmoeting met de koningin in de weg staat.

Een extra dimensie die het project mede tot een succes maakte, was de inspiratie en interactie die de acht kunstenaars met en bij elkaar vonden. Hebben de twee vrouwelijke beeldhouwers aanvankelijk nog moeite met het haantjesgedrag van enkele dominante heren, binnen enkele dagen kantelt de sfeer en ontstaat er wederzijds respect, veel aandacht voor elkaars werk en een ontspannen, positieve groepsdynamica.  Dat laatste hadden de kunstenaars ook wel nodig bij de beslissing waar de beelden uiteindelijk geplaatst moesten worden.

 

 

‘Het negende beeld’

Dat was vooraf door de gemeente niet vastgelegd en in het besluitvormingsproces kregen de  kunstenaars uiteindelijk de vrijheid om de locatie zelf te bepalen. Ze bepaalden na een lange discussie dat de beeldhouwwerken als geheel bij elkaar zouden worden geplaatst, zij het met de nodige tussenruimte, zodat deze met elkaar een symbolisch ‘negende beeld’ zouden vormen. De overstijgende dynamiek van deze samenwerking is als inspiratiebron nooit met de bewoners van Schothorst gecommuniceerd. De Holkerweg bleek uiteindelijk de meest geschikte locatie voor de plaatsing van de beelden.

Zo werd onze- toenmalige- nieuwbouwwijk in Amersfoort acht beeldhouwwerken rijker, zonder dat de bewoners veel kennis hebben gehad van de unieke wijze waarop deze wijkkunst tot stand was gekomen.

 

In een volgende aflevering gaan we de beelden en hun makers eens nader bekijken.

Redactie Inschothorst.nl

 

Foto: Kees Buckens aan de slag met zijn stenen man, op de achtergrond werkt Jan Timmer aan zijn ‘hellend vlak’. Foto: C. Croes ( Anefo), Fotocollectie Anefo (september 1987) .

 

01/08/2017 / by / in
Comments